Firefox de vuurgod

Waarom zou ik nog uitleggen wat de voordelen van de Internet-browser Mozilla Firefox zijn? Wie Google laat zoeken op die term, krijgt allemaal promotie-sites bovenaan de resultaten. Daarnaast zijn er ontélbaar veel webmasters van kleine, persoonlijke sites en weblogs, die er een pagina of een banner aan wijden. Als je echt nog nooit van dit programma hebt gehoord, moet je die Google-resultaten eens bekijken. Maar ik waarschuw je vantevoren: wees kritisch en neem alles met een flinke korrel zout. Want de lof voor Firefox is overweldigend: hoe diep in de zoekresultaten staat de eerste site met een kritische blik verborgen?

Overweldigend is precies het juiste woord. De promotie van Firefox is een ware kruistocht geworden, in middeleeuwse stijl. Er wordt zelfs aandacht aan besteed in kranten en magazines die niet specifiek computer-gerelateerd zijn. Zoiets is uitzonderlijk voor een computerprogramma, laat staan dat het zo vaak voorkomt als met Firefox. Nederlandse fans noemen het programma hun "vuurvosje": heb jij weleens iemand horen praten over Microsoft Kantoor of "mijn Internetverkennertje"?

Mijn Internetverkennertje...

Maar niet alleen in de media wordt elke kritiek ondergesneeuwd met idealistische promotie. Het ware slagveld is het Internet zelf: overal wordt Firefox geprezen, van Google tot het Libelle-forum. En terwijl de kranten en magazines meestal nog enigszins genuanceerd zijn, wordt de browseroorlog op het Net hard gevoerd. Er zijn geen nadelen aan Firefox, dus wie niet erkent dat het de superieure browser is, wordt gedwongen tot een discussie die veel wegheeft van inquisitie. Wikipedia, de vrije encyclopedie die strikt neutrale artikelen (NPOV) wil leveren, heeft artikelen over kritiek op Internet Explorer (IE) en Firefox. Het lijkt erop dat de scherpe kantjes van het Firefox-artikel afgehaald zijn, terwijl het IE-artikel keihard is. Als gevolg van dit alles is er grote druk op de promotie van Firefox. Volgens mij verklaart dat ook waarom er zoveel aandacht aan wordt besteed buiten de computerwereld: er zit altijd wel een fanatieke internetter in de redactie, die het woord kan verspreiden. En daarmee stijgt in de achting van zijn internetvrienden.

Veel fans die ik iets dergelijks vertel, zijn geneigd om meteen in de verdediging te schieten. Ze beginnen dan een verhaal over waarom het zo'n superieure browser is, met argumenten die ik al ontelbaar maal heb gehoord. Er zijn duizenden mensen die overal verkondigen hoe dit wonderprogramma hun leven heeft veranderd. Maar al gauw blijkt dat de beste verdediging de aanval is, omdat je als voorstander van Firefox kennelijk automatisch tegenstander van Microsoft's Internet Explorer bent. Alles wordt vergeleken met IE, en zo zie je dat de Firefox-promoters een lastercampage voeren: modder gooien. In Internet-taal heet dit IE-bashing, wat betekent "IE in elkaar slaan". Even voor alle duidelijkheid: ik heb niet zozeer iets tegen het programma Firefox, als wel tegen de promotie ervan. Maar dat wil er bij de verstokte fans niet in, want die houden niet op tot je óf hun superbrowser gebruikt, of op de een of andere manier (meestal door bans) uit hun idealistische wereldje bent verwijderd.

Alsof dat nog niet radicaal genoeg is, richt de laster zich niet alleen op het programma Internet Explorer zelf, maar ook op zijn gebruikers. Zij zijn domme schapen die niks minder verdienen dan een computer vol virussen en spyware. Naar mijn ervaring bestaat een groot deel van de Firefox-freaks zélf uit volgzame schapen; de keuze is makkelijk gemaakt als je midden in zo'n stroming terecht komt. Dat verklaart ook de massahysterie van mensen, die zelfs Firefox-logo's als hun avatar (online pasfoto) of wallpaper (bureaubladachtergrond) nemen. OK, ze kennen de argumenten vóór het programma uit hun hoofd, omdat ze daar dagelijks over praten. Spyware, popups, W3C standaarden... Maar vaak hebben ze geen werkelijk verstand van zaken, en is het slechts een kwestie van erbij horen. Als je echt wilt beweren je in de browserwereld verdiept te hebben, moet je wat mij betreft ten minste de nadelen van Firefox erkennen en benoemen. Op dit moment bestaat een groot deel van de hype echter uit vooroordelen: zo zou je met IE onvermijdelijk spyware en popups krijgen. Terwijl ik zelf tot voor kort jarenlang IE heb gebruikt, op Windows 98SE nota bene, zonder rotzooi op te lopen en met een goed anti-popup programma. Maar ja, misschien komt het omdat ik geen "underground" warez-sites bezoek? (Tegenwoordig heb ik overigens Opera in Windows 98SE en 2000.)

Noorse posters om het programma te promoten

De meeste online discussiefora hebben een browser-topic, d.w.z. een open discussie waar leden berichten in kunnen posten, over welke browser ze gebruiken en waarom. In veel gevallen krijg ik sterk de indruk dat dat topic gemaakt is voor en door Firefox-fans. Ze zijn het natuurlijk allemaal met elkaar eens! Daarnaast is het ook een uitermate geschikte gelegenheid om mensen te bekeren. Het grappige van zulke discussies is dat er vaak (anonieme) peilingen aan verbonden zijn, waarbij veel meer mensen op Internet Explorer stemmen dan dat er leden zijn die daarover een bericht plaatsen. De topics zijn doorgaans vele pagina's met Firefox-lof, af en toe onderbroken door een gebruiker van Netscape, Opera, Konqueror of Safari; maar weinigen durven te zeggen dat ze met IE het Net onveilig maken. Want wanneer zoiets gebeurt, worden ze zó besprongen door Firefox-fans, dat ze de volgende keer hun mond wel houden. Ik heb zelfs een keer meegemaakt dat één of andere idioot een enorm 1024x768 wallpaper met het Firefox-logo postte, waardoor de pagina verschrikkelijk langzaam laadde en werd misvormd.

Dit alles is deel van een overkoepelende ontwikkeling, namelijk de opmars van OSS, open source software. Dat is software waarvan de broncode vrij beschikbaar is, waardoor iedereen het zelf kan aanpassen en opnieuw verspreiden. Je krijgt op die manier vaak groepen mensen die samen aan programma's werken, niet als baan maar als hobby, want OSS is meestal gratis te downloaden. Firefox is één van de meest sprekende voorbeelden van de opmars van open source; een ander voorbeeld is Linux als alternatief voor Windows, of OpenOffice.org voor MS Office. Hoewel Firefox het meest extreme voorbeeld is, geldt voor dergelijke grote open source projecten meestal dat ze op agressieve wijze aangeprezen worden. Zoals hopelijk al duidelijk is, ben ik daar een uitgesproken tegenstander van. Open source staat voor vrijheid, volgens de leidende organisatie FSF van Richard Stallman, maar hij heeft een merkwaardige definitie daarvan. Dat is een heel ander onderwerp waar ik op het Debian forum al in de problemen mee gekomen ben (een pagina daarover volgt waarschijnlijk later) - maar onder vrijheid versta ik in elk geval niet een massacultuur die druk uitoefent om iedereen hún software aan te smeren. Met als doel om iedereen in een hoek te dwingen, die niet bereid is onder hun druk te buigen. Maar opnieuw voor alle duidelijkheid: het is niet zozeer de OSS die ik bestrijd, als wel de houding en het standpunt van de beweging.

Ondanks dit alles is het belangrijk je te realiseren dat de groep echte fanatici eigenlijk relatief klein is. Ze zitten vrijwel allemaal geconcentreerd in het wereldje van computer-hobbyisten en -experts. Omdat ik daar veel mee in aanraking kom, heb ik het Firefox-fenomeen van dichtbij meegemaakt. Nog steeds trouwens; ik heb het programma al getest sinds het nog Phoenix heette. Sindsdien is het plotseling heel populair geworden, en nu is de cultus in vrijwel alle computergemeenschappen geaccepteerd. Daarbuiten zijn de meeste mensen niet zo radicaal, maar ze nemen het programma wel aan omdat hun kennissen uit de computerwereld, "die er verstand van hebben", het aanraden.

Firefox verovert Europa

Wat ik iedereen zou aanraden is: gebruik Firefox als je dat prettig vindt. Niet omdat dat zou moeten van wie dan ook. Firefox heeft wél nadelen, zelfs ten opzichte van Internet Explorer. Om één voorbeeld te noemen dat voor mij de doorslag geeft: het is een zogeheten hog. Ik heb geen eens andere sites nodig om me dat te vertellen, want de wonderbrowser startte op mijn oude pc zo'n 3 keer langzamer als IE (Windows 98SE Pentium III 450MHz, 384MB RAM). En vervolgens gebruikte het zoveel geheugen en processorkracht dat ik amper andere programma's kon uitvoeren. Met een snellere computer heb je er misschien minder last van, maar niet iedereen heeft die. Bovendien blijft IE sneller! En ik weet ook dat dat zo is omdat IE geïntegreerd is in Windows, maar dat verandert niks aan de situatie. (Tot zover de standaarddiscussie die ik altijd heb met Firefox fanboys.) Een ander voorbeeld: op Windows 95 kan je geen Firefox gebruiken. De hoogst ondersteunde IE is ook al verouderd: 5.5SP2. Als test heb ik eens een tijdje gesurft met 5.5SP2 in plaats van de (voor Win98SE) nieuwste IE6SP1. Dat leverde wel problemen op, maar geen infecties; af en toe crashte de browser. Maar mijn systeem heeft geen virussen, spyware of trojans opgelopen. Ik zou mensen met Windows 95 dus niet afraden om IE5.5SP2 te gebruiken, totdat ze een nieuwere computer kunnen betalen. Zouden ze dan maar helemaal niet het Internet op moeten? Het enige is, dat ze wel uitermate voorzichtig moeten zijn. Als het simpel was, zou ik zulke mensen aanraden over te stappen op Linux, maar daar zitten heel wat haken en ogen aan. Niet alleen qua tijd, maar X+IceWM alleen al draait maar net op een 486 met 16MB RAM. Er zijn nog veel meer van zulke dingen te zeggen over Firefox, waar ik me nu niet aan ga wagen. Het punt is: kies zelf of je Firefox wilt en negeer die hele cultus eromheen! En doe er zeker niet aan mee...

Het is wél waar dat de doorsnee internetter gemakkelijk in de problemen kan komen met Internet Explorer. Maar het is niet waar dat surfen met IE onvermijdelijk de computerdood met zich meebrengt; mits je wegblijft van "bedenkelijke sites" en met enig gezond verstand niet bij elk venster op Ja en OK klikt. En de grootste Firefox-fan mag met een heel onderzoek komen om dit te weerleggen, maar ik heb zelf mijn gelijk bewezen! Het blijkt overigens dat veel mensen niet zo goed zijn in dat "surfen met gezond verstand". Ik heb wel eens een vergelijking gezien met de volgende strekking: waarom zou je onder het mom van "gezond verstand" in een lek wrak (IE) de zee op gaan, als je ook in een goed gemaakte boot kan (Firefox)? Een typisch voorbeeld van een gechargeerde en onvolledige vergelijking. Beide browsers hebben voor- én nadelen. Wie met een lek wrak en gezond verstand de zee op gaat, zinkt onherroepelijk. Maar ik ben 100% overtuigd dat dat niet zo is met IE, aangezien ik zelf het tegendeel bewezen heb. Het risico dat je met IE loopt wordt voortdurend overdreven, terwijl de nadelen van Firefox worden verzwegen. Het risico dat een IE-gebruiker loopt, bepaalt hij voor het grootste deel zelf. Op grond daarvan ben ik het ermee eens dat de doorsnee internetter niet met IE zou moeten surfen, omdat Firefox je veel beter indekt tegen kwaadaardige scripts en dergelijke. Maar persoonlijk zou ik een hekel krijgen aan het Internet met een niet vooruit te slepen steen als Firefox. En het feit dat ik IE gebruikt heb en zonder moeite infectievrij blijf, spreekt ook voor zich: dat is niet omdat ik zo'n expert ben, want in principe is er niet veel aan. Zelfs mijn moeder kan veilig met IE surfen, wat ze al jaren doet. Maar het lijkt erop dat de doorsnee internetter te hardleers is om zijn slechte gewoontes af te leren, en daarom toch inderdaad in de problemen zal komen met IE. Het is dus deels de schuld van de gebruikers, en deels de schuld van Microsoft, die zijn programma niet goed beveiligt. Maar zoiets weerhoudt mij er niet van om de voor mij beste optie te kiezen. Vroeger was dat IE, nu ik een iets snellere computer heb is het Opera.

Er zijn ook andere browsers veiliger dan IE en toch (in de meeste gevallen) goed bruikbaar, zoals Opera. Als Opera of Firefox je bevalt, zou ik je aanraden die te gebruiken. Ik ben geen promoter van IE, ik ben een tegenstander van de Firefox-cultus. Met deze pagina hoop ik wat balans te brengen in de perceptie van de browserwereld. Maar ondanks dat blijft het verstandig om zo min mogelijk risico's te nemen. Niet tegen elke prijs, daarom koos ik op mijn oude pc voor IE. Maar als je een nieuwere computer hebt die het aankan, en je hebt geen last van andere nadelen, waarom zou je niet voor een veiligere browser kiezen? Firefox of Opera is dan alleen maar een vooruitgang. Zolang je het blijft zien als een praktisch hulpmiddel, en niet als een god, ben ik het helemaal met je eens. Zoals gezegd gaat mijn voorkeur uit naar Opera, omdat ik het prettiger vind werken én omdat ik geen zin heb om ook maar geassocieerd te worden met de Firefox-gekte.

Kortom: laat je niet imponeren door de grote stroom Firefox-fanboys, maar wees wel voorzichtig met de beveiliging van je computer. Firefox is daar zeker een oplossing voor, maar niet dé. Durf in te gaan tegen mensen die voortdurend hun wonderbrowser ophemelen en de rest de grond in bashen. En voor degenen die denken dat ik overdrijf door over een Firefox-cultus te spreken: kijk eens rustig rond op spreadfirefox.com. Maar niet met IE5.5SP2, want die loopt er op vast!